ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ,ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਾਂਗੇ

 ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ,ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਾਂਗੇ



ਪੋਸਟ ਸੰਖਿਆ -60

 ਸਮਾਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-- ਜਿਉਣ ਦਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ। ਕੋਈ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਸੱਠ ਸਾਲ। ਕੋਈ-ਕੋਈ ਹੀ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਕੰਮ ਕੱਲ ਤੇ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ-- "ਟਾਈਮ ਇਜ਼ ਗੋਲਡ" ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ।ਹਰ ਕੰਮ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਕਛੂਏ ਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਛੂਆ ਦੌੜ ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਸਮਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਆਪ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼, ਅਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹਨ ,ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਰੀ ਕੋਲੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ।ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾਪਾਰਟ ਵੀ ਵਾਟਰਲੂ  ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਪਾਇਆ ਤੇ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕਾਂਟੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਫਤਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਦਫਤਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਮਿਲਾਂਉਦੇ ਸਨ ।ਅੱਜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਨਾ ਮਿਲਾਇਆ, ਉਹ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਨੇਤਾ !ਭਾਵੇਂ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਬੁੱਢਾ! ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ ਭਾਵੇਂ !ਪੜਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਨਪੜ !ਭਾਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਨਿਆਸੀ! ਭਾਵੇਂ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ! ਅਰਥਾਤ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਬਜ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਕਹਾਂਗੀ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਨੀ ਬਣਿਆ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ

ਡਾ.ਪੂਰਨਿਮਾ ਰਾਏ, ਪੰਜਾਬ

drpurnimarai315@gmail.com 



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

पर्यावरण बनाम मानव जीवन

Image
  पर्यावरण बनाम मानव जीवन पोस्ट संख्या -59  आज का युग औद्योगिक करण आधुनिकता एवं तकनीकी विकासवाद का युग है जिसमें सर्वत्र मैं ,मेरी का ही बोलबाला है, जहाँ इंसान अपने सामाजिक संबंधों एवं सामाजिक सरोकारों को ही धूमिल करता जा रहा है, वहाँ पर्यावरण के प्रति वह अपना कर्तव्य निभाये, यह  हास्यस्पद लगता है। पर प्रश्न उठता है कि अगर पर्यावरण ही ना शुद्ध रहा, स्वच्छ ना रहा तो सर्वत्र गंदगी व अनैतिकता की दीवारें ही दिखाई देंगी। इस पर्यावरण के प्रति सचेत करवाने का प्रयास सदैव किया जाता रहा है ।5 जून 1973 को प्रथम विश्व पर्यावरण दिवस मना कर विश्व स्तर पर सामाजिक जागृति और राजनीतिक चेतना लाने का सुप्रयास किया गया। आज आवश्यकता है --हर वर्ष नहीं बल्कि हर एक दिन पर्यावरण सुधार व बचाव के प्रति प्रत्येक बालक, युवा ,वृद्ध एवं सभ्यजन को सुसंस्कृत किया जाए। भारत में पर्यावरण संरक्षण अधिनियम सर्वप्रथम 19 नवंबर 1986 को लागू किया गया ।अपने साहित्य में दृष्टिपात किया जाए तो सदियों से पर्यावरण संरक्षण में लेखन की लेखनी ने प्रशंसनीय योगदान दिया है। सर्वत्र प्रकृति की स्वच्छता हमें जीवन के उज्जवल भविष...
Read more

ए खुदा ,रुक जा ज़रा!

Image
  ए खुदा ,रुक जा ज़रा! By Dr.Purnima Rai पोस्ट संख्या -69 ए खुदा ,रुक जा ज़रा माना कि तुझसे सहा न जाये पृथ्वी का दर्द! पर इस तरह नाराज़ होना , तेरा बरबस बरसना बेइंतहां है !! ये सृष्टि तेरा ही तो आधार है पानी जीवन का स्रोत है भयावह मंजर न दिखा मृत्यु का भंयकर खेल न खेल!! सजीव निर्जीव हो रहे हैं आहत तनिक रहम कर , रात भी कटती बेचैन सी, सुबह भी कचोटती है ,दे रही ज़ख़्म गहरे क्यों न सुनता हरेक जन  की पुकार लगता है मेरा खुदा सच में हो गया है बहरा!! तू भूल गया था शायद कि तेरे संसार में , अब बचा प्यार नहीं, आपसी मिलवर्तन नहीं , मत परख अपने बनाये जहान को न ले परीक्षा बार -बार , देख ,खोल ले अपने नयन अश्रु सजीली बूढ़ी आँखों में झांक तेरी टेक ही है बस उनको तू यही चाहता था,देख वही हो रहा है, तेरे बनाये मनुज ही तो इस वक्त दे रहे सहारा हैं बस थम जा ,थम जा!! नज़र हो परखने की तो इंसान भी भगवान है निष्काम सेवा ही तो मानवता की पहचान है !! डॉ.पूर्णिमा राय, पंजाब 07/09/25
Read more

शिक्षा धन महादान है

Image
  शिक्षा धन महादान है( कविता) पोस्ट संख्या -66 कैसे यह हालात हैं। खाली सबके हाथ हैं।। यह है मेरा वे सब तेरा अपनों के जज़्बात हैं।। चहुँ ओर है मेरा-मेरी । थोड़ी बहुत हेरा-फेरी।। गुरु घर की जो टेर करे, मेहर होती उस पर तेरी।। पुण्य-कर्म कमाये जो । जीवन सफल बनाये वो।। मेहनत से पीछे ना हटता, जीते जी यश पाये सो ।। "पूर्णिमा" अंग-संग राम है । सेव्य भाव ही महान है।। जितना चाहे धन कमा लो शिक्षा धन महादान है ।। डॉ.पूर्णिमा राय, पंजाब 
Read more